خود گاه‌گاه مخفيانه بر نائب خاص ظاهر مىشد و دستورات خاصه مىداد و سؤالات دوستان را توقيع مىفرمود : و بسيارى از اوقات بر نائب هم ظاهر نمىشد و كتبا يا به وجه ديگر بر وى القاء مىفرمود . تا اين‌كه بر همين منوال چهار نائب هريك پس از ديگرى تعيين فرمود و بعد از آن غيبت صغرى مبدل به غيبت كبرى گرديد و امر مراجعه شيعه محول به عموم فقهاى جامع الشرائط شد و از اين جهت آن چهار نائب را نائب خاص گفتند ، زيراكه نيابت ايشان به‌طور كلّى يعنى به نصب خاص و تعيين خاص آن حضرت بود ، و فقهاى عظام را نائب عام گفتند ، زيراكه نيابت ايشان را به‌طور كلى امضاء فرموده چنان‌چه در توقيع اسحاق بن يعقوب كه بر دست نائب دوم فرمود : « و أمّا الحوادث الواقعة فارجعوا فيها الى رواة شيعتنا ( حديثنا خ ل ) فانّهم حجّتى عليكم و انا حجّة اللّه . » « 1 » اما حادثه‌ها و امورى كه بر شما رخ مىدهد در آن‌ها مراجعه كنيد و راويان احاديث ما ، زيراكه ايشان حجّت منند بر شما و من حجت خدايم . و حضرت صادق عليه السّلام فرمود : « و أمّا من كان من الفقهاء صائنا لنفسه ، حافظا لدينه ، مخالفا لهواه ، مطيعا لأمر مولاه فللعوام ان يقلّدوه » . « 2 » هركس از فقهاء نفس خود را از معاصى و محرمات نگهدارى كند و دين خود را حفظ نمايد و مخالف هواى خود و فرمانبر مولاى خود باشد پس براى عوام رواست كه او را تقليد كنند . - نواب خاصه دو امتياز بر فقهاء دارند يكى آن‌كه : به اسم و شخصيت به‌خصوص به نيابت انتصاب گشته‌اند ، ديگر آن‌كه ايشان سمت رسالت در رسانيدن حوائج و سؤالات به آن حضرت داشتند . فقهاء فقط سمت مرجعيت در احكام را دارند . پس شيعيان بايد گول صوفى و شيخى بلكه مطلق كسانى را كه ادعاى مرشديت دارند نخورند ، زيراكه دعوى ايشان اگر ولايت مطلقه بالاستقلال نباشد لا اقل برگشت به

--> ( 1 ) - معجم احاديث الامام المهدى 4 / 293 ح 1315 ؛ كمال الدين 2 / 484 ح 4 . ( 2 ) - احتجاج 2 / 456 ؛ وسائل الشيعة 18 / 95 .